مسئله 2303 - كسى كه جنسى را نسيه فروخته و براى گرفتن پول آن ، مدتى قرار داده ، اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدت ، مقدارى از طلب خود را با موافقت بدهكار كم كند و بقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد .
معامله سلف
مسئله 2304 - معامله سلف آن است كه جنس فروخته شده كلى باشد و مشترى پول را بدهد كه بعد از مدتى جنس را تحويل بگيرد ، و فرقى نمىكند كه ايجاب معامله از طرف فروشنده باشد يا خريدار يعنى مشترى بگويد اين پول را مىدهم كه مثلًا بعد از شش ماه فلان جنس را بگيرم و فروشنده بگويد قبول كردم ، يا فروشنده پول را بگيرد و بگويد فلان جنس را فروختم كه بعد از شش ماه تحويل بدهم ، معامله صحيح است .
مسئله 2305 - معامله سلف در طلا و نقره به طلا و نقره باطل است ، پس اگر پول طلا و نقره را سلف بفروشد و عوض آن را پول طلا و نقره بگيرد معامله باطل است ولى اين حكم در پول غير طلا و نقره ، مثل اسكناس و فلز ديگر مبنى بر احتياط مستحبى است .
شرايط معامله سلف
مسئله 2306 - معامله سلف ، هفت شرط دارد :
اول : خصوصياتى را كه قيمت جنس به واسطه آنها فرق مىكند معيّن نمايند ، ولى دقّت زياد هم لازم نيست ، همين قدر كه عرفاً خصوصيات آن معلوم شده باشد كافى است . پس معامله سلف در جواهرات كه معمولًا بدون ديدن معلوم نمىشود و همينطور در هر چيزى كه نشود خصوصياتشان را به طورى معيّن كنند كه مجهول و غررى نباشد ، باطل است .
دوم : پيش از آنكه خريدار و فروشنده از هم جدا شوند ، خريدار تمام قيمت را به فروشنده بدهد ، و چنانچه مقدارى از قيمت را بدهد اگر چه معامله در آن مقدار صحيح است ولى فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند .
سوم : مدت را كاملًا معيّن كنند ، و اگر مثلًا بگويد : تا اوّل خرمن جنس را تحويل مىدهم اگر مدت معلوم نباشد معامله باطل است .
چهارم : وقتى را براى تحويل جنس معيّن كنند كه در آن وقت جنس ناياب نباشد تا فروشنده بتواند تحويل دهد .