امام صادق عليه السلام فرمود خداوند در مناجاتى به موسى فرمود : « وقتى فقر رو آورد بگو : به به ! شعار شايستگان آمد و چون ثروت و توانگرى رو آورد بگو گناهى بوده كه مجازاتش فورا داده شده است . » « 1 »
« فقر نزد مردم زبونى است ولى روز جزا نزد خداوند زينت است » « 2 » اينها و چندين برابر اينها از نصوص اسلامى كه به رعايت اختصار از نقل آنها صرف مىكنم ، مسلّماً براى تحقير ثروت در ميان مردم بسيار مؤثّر است و آنها كه اين گونه نصوص را به همان خاصيّت اخلاقيش نگريسته و در تحوّل فكرى و انقلاب اجتماعى مؤثّر ندانستهاند حدّ تأثير مذهب و به خصوص رهبر محبوب مذهبى را نشناختهاند .
اين گونه تبليغات به حدّى در كوبيدن ثروت مؤثّر بود كه عدّهاى راه تفريط گرفته و تصوّر كردهاند كه اسلام مايل است انسان از تحصيل مال و كسب دست شسته گوشهاى انتخاب و به اصطلاح روش زاهدانه پيش گيرد ، در حالى كه منظور اين بوده كه در كمال فعاّليت و جدّيت به دنبال كار بروند ليكن نتيجه كار و سود تجارت را همه براى خود ذخيره نكنند و در راه خداوند انفاق نمايند و براى طرد آن نظريهء تفريطى ، اين گونه احاديث وارد شده است :
شخصى نزد امام صادق عليه السلام ثروتمندان را ياد كرده و مذمّت نمود امام فرمود ساكت باش ! ثروتمند به خويشان خود رسيدگى مىكند و به
هامش
( 1 ) - سفينة البحار « فقر » .
( 2 ) - نهج الفصاحة ص 437 .