اين است آنچه مىفهيم
اين است آنچه من از روش اسلام در قبال مال و مالكّيت و ماليات مىفهمم همانطور كه به تفصيل بررسى كرديم اسلام دو حالت را زير نظر مىگيرد : 1 - شرايط عادى 2 - شرايط غير عادى .
در شرايط عادى مالياتهاى اسلامى هان زكات و خمس مىباشد كه همراه « انفال » مشكلات حكومتى و اجتماعى اسلام را بر طرف مىكنند ، زكات در درجهء اوّل به درمان فقرا اختصاص مىيابد و خمس و انفال به درمان مشكلات حكومت و اجتماع .
و ادّعاء من اين است كه اگر فشار استعمار نباشد و فرهنگ استعمارى مردم را به بيكارى و عياّشى نكشاند و زمينهء كار را براى مردم فراهم آورد ، فقر به عنوان يك مشكل اجتماعى طرح نمىشود و زكات فطره و مال ، زيادتر از مقدار لازم براى درمان فقر خواهد بود .
در شرايط غير عادى زكات و خمس و انفال به كمك يكديگر وارد ميدان مىشوند و اگر كم آمد مالياتهاى ديگرى طبق نظر حاكم شرع وضع مىشود و اگر باز هم كم آمد قانون « كنز » جلو مىآيد كه مازاد بر احتياج متوسّط را از مردم مىگيرد و در راه خدا انفاق مىكند .
چنان كه اگر حكومت اسلامى سر كار نبود بر خود ثروتمندان واجب است كه در شرايط غير عادى و اختلاف فاحش طبقاتى كه خوف از هم گسستگى اجتماع مسلمانان و از ميان رفتن اعتقاد آنها و اضمحلال اصل مكتب مىرود ، مازاد بر احتياج متوسّط خود را در راه