درياى عماّن و شط العرب و درياچهء خزر و مديترانه و درياهاى سرخ و جيحون و سند و دجله و فرات و . . . تا چه اندازه لولؤ و مرجان و جواهرات ديگر و عنبر و نحوه موجود است و تا چه اندازه مىتوان استخراج نمود و چه قدر انجام شده است ؟ .
مورد ششم گنج مىباشد كه اگر به اندازهء 20 دينار ( حدود پانصد تومان ) قيمت داشته باشد بايد يك پنجم آن پرداخت شود خواه در سرزمينهاى غير اسلامى باشد يا اسلامى ، در زمين موات و خراب باشد يا در زمين آباد ، ( اگر ملك شخصى مالك آن نباشد ) خواه سكّهء اسلام داشته باشد يا نه .
در اين قسمت هم كوچكترين آمارى در دست نداريم و اساساً نمىدانيم آيا بررسى شده است كه تاكنون از كلّيهء مراكز آثار باستانى از تپّهها و غارها و احياناً حوالى برخى قبورى كه در دهات دور افتاده به عنوان امامزاده شهرت يافتهاند ( و اخبار عجيبى دربارهء آنها به گوش مىرسد ) تا چه اندازه ثروت به دست آمده است ؟ .
مورد هفتم معدن مىباشد آنچه كه معدن ناميده شود چون طلا و نقره و مس و آهن و برنج و جيوه و قير و نفت و كبريت و نمك و آهك و ذغال سنگ و حتّى گچ و سرشور و مانند آن مشمول اين قانون مىباشند و همين كه مقدار استخراج شدهء آن پس از كسر مخارج
درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — صفحة 233
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٣٣