آمار دقيق و حتّى تخمينى از درآمد متوسّط ساليانهء افراد در كشورهاى اسلامى در دست نداريم تا بررسى كوتاهى نموده و عظمت اين رقم خمس را نشان دهيم ولى اجمالًا مىدانيم كه رقم بسيار بزرگى را تشكيل مىدهد .
بايد براى تحقيق اين مطالب ، درآمد متوسّط سرانهء كشاورزان و پيشهوران و تجّار و ساير كسبه را در هر كشور اسلامى جداگانه بررسى نموده ، درآمد مهمّ كارخانجات و شركتهاى بزرگ را تحقيق نمود تا رقم تقريبى اين قانون را به دست آوريم .
مورد دوّم غنائم جنگى مىباشد . از آنچه كه به قهر و غلبه و شبيخون زدن بر دشمن ( در جنگ با دشمنان اسلام ) به دست مىآيد بايد خمس آن پرداخت شود . . . در زمان « غيبت » هم كه جنگ با اجازهء امام انجام نمىشود ، اگر جنگى پيش آمد بايد خمس غنائم آن پرداخت شود .
مورد سوّم اگر يكى از « كفاّر » « 1 » زمينى را از مسلمان بخرد بايد يك پنجم قيمت زمين را به عنوان خمس به حاكم اسلامى تسليم كند و اگر زمينهائى كه اينها در شهرهاى مسلمانان مىخرند درست بررسى و تعيين مبلغ شود ، خواهيم ديد كه اين رقم خمس نيز رقم كوچكى
هامش
( 1 ) - منظور يهوديان و مسيحيان و زردشتيانى هستند كه در پناه دولت اسلامند .