از لغزشهاى انسانهاى معمولى بر كنار باشد .
بررسى كامل و يكايك اين مشكلات فرصت و فراغتى زياد مىخواهد مثلًا در مباحث مشكلات مالى بايد بررسى دقيق شود كه نظر اسلام دربارهء زمين چيست ؟ آيا همهء زمينها بايد در اختيار حكومت اسلام باشد و ملك زمين تنها به تبع ملك اعيانى آن به افراد تعلقّ دارد ؟ و يا حتّى ملك تبعى نيز نبوده زمين تنها مورد حقّ مالك عمارت و زراعت و غيره مىباشد كه تا عمارت و زراعتى دارد از آن بهرهبردارى كند ؟ و يا زمين مستقل از عمارت و زراعت به ملك افراد در مىآيد ؟ - چنان كه رسم كنونى اجتماعهاى اسلامى بر اين است - و در اين صورت آيا همهء زمينها اينطور هستند و يا درّهها و كوهها و دشتها و كلّيهء اراضى اوّليه از اين حكم جدا بوده حتماً در اختيار حكومت هستند ؟ ( كه انفال ناميده مىشود ) و آنگاه آيا حكومت اسلام بايد خود اين زمينها را آباد كند ، و يا به صورت قطايع در اختيار افراد قرار دهد ، كه آنها آباد كنند ؟ و آنگاه شرايط اين قرارداد چيست ؟ .
اسلام براى كار چه قانونى دارد ؟ حقوق كار بر چه اساسى بايد باشد ؟ . اسلام در برخورد با فقر چه مىگويد ؟
اسلام تا چه اندازه بر معاملات مردم نظارت دارد ؟ آيا نرخ اجناس از طرف دولت معيّن مىشود يا مردم آزادند كه به هر قيمتى تراضى كنند ؟ .
آيا احتكار در همهء ضروريّات زندگى ممنوع مىشود ؟ .
درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — صفحة 195
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٩٥