روشن و عادل مىباشد ولى با همهء اينها صريحاً نظر حاكم قيد نشده زيرا گاهى چنان لحظات حساسى است كه اوّلًا خطر را همهء افراد روشن مىفهمند و ثانياً دسترسى كاملى به حاكم شرع نيست يا به جهاتى نمىتواند نظر صريح بدهد .
مىدانم خواهيد گفت : بالأخره مىخواهيد از آيهء كريمه لزوم انفاق تمام مال ( بيش از مقدار احتياج ) را استفاده كنيد و اين يك مطلب عجيب و در عين حال بر خلاف روش مستمّر مسلمانان است و به اصطلاح فقهى ( سيرهء قطعيّه ) مسلمانان بر خلاف آن است چنان كه صاحب جواهر نيز مىفرمايد : وجوب انفاق چيزى غير از خمس و زكات بر خلاف سيرهء قطعى مسلمانان است و ضرروى است كه لازم نيست . « 1 »
ولى اگر آن حالت فوق العاده را دقيقاً مورد توجّه قرار دهيم هيچ تعجّب نخواهيم كرد .
مردم مسلمان گرسنهاند و خوف گرايش به مكتبهاى ضدّ اسلامى مىرود و يا دشمن در آستانهء حمله به اسلام و مسلمين است و مسلمانان به تقويت بنيهء دفاعى خويش نيازمندند ، آن وقت متمكّنين مذهبى بدون كوچكترين احساس وظيفه و تنها به اين دليل كه زكات و
هامش
( 1 ) - تفسير برهان از عياّشى .