شرح
هست امّا مرتكب صغيره ، محل ترديد است كه آيا عنوان فاسق شاملش مىشود يا نه در نتيجه ، ترديد پيدا مىكنيم كه آيا آن فرد ، تحت عموم اكرم العلماء باقى هست يا نه - البته احتمال مىدهيم كه عنوان مخصّص ، شامل مرتكب صغيره بشود .
مشهور در فرض مذكور ، تفصيلى قائل شدهاند كه :
الف - اگر مخصّص ، متّصل و فرضا به صورت « اكرم العلماء الا الفسّاق منهم » باشد كه از ابتدا ظهورش در عالم غير فاسق است ، در اين صورت ، نسبت به كسى كه مرتكب صغيره هست ، نمىتوان به عام و اكرم العلماء تمسّك نمود زيرا عنوان عام ، عالم غير فاسق است و شما نمىدانيد عمرو ، عالم غير فاسق هست يا نه تا به عام تمسّك كنيد - براى تمسّك به عموم بايد عنوان عام ، محرز باشد - آيا در مورد فردى كه مردّد بين عالم و جاهل هست مىتوان به اكرم العلماء تمسّك نمود ؟ خير !
در محلّ بحث - كه مخصّص ، متّصل است - از ابتدا عنوان « اكرم العلماء » ، عالم غير فاسق شده « 1 » و شما نمىدانيد كه مرتكب صغيره ، عالم غير فاسق هست يا نه لذا تمسّك به عموم ، جائز نيست .
ب - اگر مخصّص ، منفصل باشد و مولا فسّاق را به دليل مستقل خارج كند ، فرضا بگويد « اكرم العلماء » و « لا تكرم الفسّاق من العلماء » در اين صورت ، « عام » عنوان جديدى پيدا نمىكند بلكه عنوانش « عالم » هست و شما يقين داريد كه فرضا عمرو ، « عالم » هست منتها به علّت ارتكاب گناه صغيره نمىدانيد عنوان فاسق هم بر او منطبق است يا نه لذا به « لا تكرم الفسّاق » نمىتوان تمسّك كرد امّا تمسّك به عموم
هامش
( 1 ) - عام ، عنوان پيدا كرده .