تخطي إلى المحتوى الرئيسي

إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 183

مساهمون:

ص١٨٣
شرح
غيرى هم در محلّ بحث ، فرقى نيست .

آيا نهى « تبعى » هم داخل محلّ نزاع هست يا نه ؟

مقدّمه : قبلا واجب را به « اصلى » و « تبعى » تقسيم كرديم و اختلافى هم بين مشهور و مصنّف در معناى اصلى و تبعى بود يعنى : مشهور ، اصالت و تبعيّت را مربوط به مقام اثبات مىدانستند امّا مصنّف ، مربوط به مقام ثبوت مىدانست . تفصيل مذكور - تقسيم واجب به اصلى و تبعى - در باب نهى هم جريان دارد يعنى : « النّهى امّا ان يكون اصليّا و اما ان يكون تبعيّا » . مهم‌ترين اقسام نهى ، همان نهى اصلى هست كه مسلّما داخل بحث فعلى مىباشد لكن در نهى تبعى اشكالى هست كه اينك به بيان آن مىپردازيم . توضيح ذلك : نهى تبعى ، داراى لفظ نيست بلكه با دلالاتى شبيه دلالت ايما و اشاره از لفظ استفاده مىشود بدون اينكه لفظى دلالت برآن داشته باشد . طبق آن نظرى كه مشهور در باب اصالت و تبعيّت داشتند ، آيا نهى تبعى هم داخل محلّ بحث هست يا نه ؟ مصنّف رحمه اللّه : خير ! زيرا عنوان بحث ، اين است : ( « النّهى » عن الشّىء هل يقتضى فساده ام لا » و كلمهء نهى ، ظاهرش اين است كه لفظى داشته باشيم و آن لفظ بر نهى دلالت نمايد درحالىكه در باب نهى تبعى ، لفظى نداريم كه دلالت بر نهى كند بلكه از كلام استفاده مىشود بدون اينكه مدلول مطابقى آن باشد لذا عنوان محلّ بحث ، شامل نهى تبعى نمىشود امّا از نظر ملاك بحث - ملازمهء بين حرمت و فساد - فرقى بين آن دو نيست همان‌طور كه در نهى اصلى ، حرمت تحقّق دارد و بين حرمت و فساد مثلا ملازمه هست در نهى تبعى هم به همان كيفيّت است . نتيجه : نفس عنوان بحث ، شامل نهى تبعى نمىشود لكن ملاك نهى ، شامل آن هست .