شرح
1 - زنى كه در ايّام استظهار « 1 » بسر مىبرد ، اتيان صلات در آن ايّام بر او حرام است .
فرض مذكور از مواردى است كه جانب حرمت بر وجوب غلبه داده شده زيرا آن خونى كه رؤيت شده اگر دم حيض باشد « تحرم الصّلاة معه » و اگر خون غير حيض باشد « تجب الصّلاة معه » پس امر ، دائر بين وجوب و حرمت نماز است و آن زن به خاطر عدم تشخيص دم نمىداند كه آيا نماز بر او واجب است يا حرام ، گفتهاند جانب حرمت بر وجوب ترجيح دارد و حكم كردهاند كه نماز در ايّام استظهار ، حرام است .
2 - اگر مكلّفى دو ظرف آب و علم اجمالى داشته باشد كه آب يكى از آن دو ظرف ، طاهر و ديگرى متنجّس است در اين صورت ابتداء امر ، دائر بين وجوب و حرمت است يعنى : « ان كان الماء طاهرا يجب الوضوء به و ان كان الماء نجسا يحرم التّوضؤ به » .
سؤال : حكم فرض مذكور چيست ؟
جواب : طبق روايات « 2 » و فتاوا مكلّف نمىتواند با آب هيچيك از آن دو ظرف وضو بگيرد بلكه بايد آن دو را كنار بگذارد و به جاى وضو ، تيمّم نمايد .
آيا فرض مذكور از مواردى نيست كه امر ، دائر بين وجوب و حرمت است و شارع مقدّس ، جانب حرمت را بر وجوب مقدّم داشته ؟
اگر جانب وجوب تقدّم پيدا مىكرد ، وظيفهء مكلّف نمىبايست به تيمّم انتقال پيدا كند بلكه بايد او وضو مىگرفت و حرمت برداشته مىشد .
هيچ وجهى براى صرفنظر كردن از آب آن دو ظرف نيست غير از اينكه جانب حرمت را بر وجوب مقدّم داشتهاند .
هامش
( 1 ) - ايامى است كه زن ، رؤيت دم مىكند لكن مسلم نيست كه آيا آن خون ، دم حيض است يا نه .
( 2 ) - . . . عن الصادق عليه السّلام : « سئل عن رجل معه اناء ان فيهما ماء وقع فى احدهما قذر لا يدرى ايهما هو ، و ليس يقدر على ماء غيرهما قال عليه السّلام يهريقهما جميعا و يتيمم » . ر . ك : وسائل الشيعة ، كتاب طهارت ، جلد 1 ، باب 8 از ابواب ماء مطلق ، حديث 2 .