شرح
امر اضطرارى ، كفايت از اتيان مأمور به ، به امر واقعى اوّلى مىكند يا نه ، مثلا اگر كسى اضطرارا با تيمّم نماز خواند و سپس اضطرارش بر طرف شد ، آيا آن نماز ، كفايت از نماز مع الوضوء مىكند يا نه - مجزى است يا نه - و آيا اتيان مأمور به ، به امر ظاهرى كفايت از اتيان مأمور به ، به امر واقعى اوّلى مىكند يا نه ، مثلا اگر نماز را با استصحاب طهارت خوانديم و بعد معلوم شد كه فاقد طهارت بودهايم ، آيا آن نماز مجزى است يا نه « 1 » ؟
بعضى گفتهاند اتيان مأمور به ، به امر ظاهرى ، مجزى است و بعضى گفتهاند كافى نيست امّا نتيجهاى را كه در اين مبحث از مطالب گذشته مىگيريم اين است كه :
امام ( عليه السّلام ) در مقام تعليل ، يك امر ظاهرى درست كردند ، يعنى : نماز با استصحاب طهارت ، مشروعيّت دارد ، حال اگر بخواهيم ، بگوئيم كه علاوه بر مشروعيّت نماز ، اعادهء آنهم لازم نيست ، يك مطلب ديگرى را هم بايد به آن ضميمه كنيم و آن مطلب عبارت است از اينكه : بايد بگوئيم امر ظاهرى ، مقتضى اجزاء هست ولى اگر امر ظاهرى ، مقتضى اجزاء نباشد ، صرف وجود يك امر ظاهرى اثرى در اعاده و عدم اعاده نمىتواند داشته باشد .
بهعبارت ديگر : مثلا اگر بگوئيم اعادهء نمازى كه با استصحاب طهارت ، واقع شده ، واجب نيست دو مقدّمه ، لازم داريم : 1 - استصحاب طهارت ، حجّيّت دارد « 2 » 2 - اتيان مأمور به ، به امر ظاهرى ، كفايت از اتيان مأمور به ، به امر واقعى مىكند « 3 » و چنانچه يكى از دو مقدّمهء مذكور ، نقصان داشته باشد ، نمىتوانيم ، بگوئيم اعادهء
هامش
( 1 ) - البتّه ما اينجا درصدد بيان بحث « اجزاء » نيستيم .
( 2 ) - صغرا .
( 3 ) - كبرا .