شرح
خيال كند كه او با فردى غير از امام « عليه السّلام » گفتگو نموده و آن جوابها را دريافت كرده و مىدانيم كه روايت « مضمره » بهلحاظ اضمار ، فاقد اعتبار است امّا در اين روايت خصوصيّت بلكه خصوصيّاتى وجود دارد كه بهلحاظ آنها مىگوئيم اين روايت ، حجّت است از جمله :
زراره از فقهاى روات بوده و شأن او اجلّ از اين است كه مسألهاى را از غير از امام « عليه السّلام » استفتاء نمايد و مخصوصا با اهتمامى كه او براى مسئله ، قائل بوده و فروعى را سؤال كرده است ، ما احتمال نمىدهيم كه از غير از امام ، چنين سؤالاتى را نموده باشد لذا از جهت اضمار نمىتوان در آن روايت مناقشه نمود و ساير رواتى كه در سلسلهء سند روايت ، قرار دارند همگى از اجلاء و بزرگان بودهاند .
2 - نقد و بررسى دلالت صحيحهء اوّل زراره
براى بيان دلالت روايت مجدّدا فرازهائى از آن را ذكر مىنمائيم : « قال : قلت له : الرّجل ينام و هو على وضوء ، أ يوجب الخفقة « 1 » و الخفقتان عليه الوضوء » ؟ زراره مىگويد به امام « عليه السّلام » عرض كردم مردى درحالىكه وضوء دارد ، مىخوابد ، آيا يك چرت و دو چرت ، باعث بطلان وضوء مىشود « 2 » كأنّ زراره ازهامش
( 1 ) - الخفقة حركة الرأس بسبب النّعاس يقال خفق برأسه خفقة او خفقتين اذا اخذته حركة من النّعاس برأسه فمال برأسه دون ساير جسده ، عناية الاصول 5 / 38 .
( 2 ) - اينكه زراره مىگويد « الرّجل ينام » يعنى واقعا آن مرد به خواب فرومىرود ؟
جواب : خير ، بلكه به قرينهء « الخفقة و الخفقتان » مىگوئيم مراد اين است كه مشرف به خواب مىشود و مقدّمه خوابش فراهم مىگردد .