شرح
امّا روايت صحيحه : . . . عن زرارة و محمّد بن مسلم قالا : قلنا لابى جعفر « عليه السّلام » رجل صلّى في السّفر اربعا أ يعيد ام لا ؟ قال ان كان قرئت عليه آية التّقصير و فسّرت له فصلّى اربعا اعاد و ان لم يكن قرئت عليه و لم يعلمها فلا اعادة عليه « 1 » .
2 - اگر كسى جهلا « 2 » نماز جهرى را اخفاتا خواند يا نماز اخفاتى را جهرا قرائت نمود در اين صورت هم نمازش صحيح است و اعادهء آن ، لازم نيست امّا اگر جهل آن فرد ، تقصيرى بوده ، مستحق عقوبت هم هست و روايت صحيحه برطبق آن وارد شده و همچنين مشهور هم طبق آن فتوا دادهاند و از آن اعراض ننمودهاند .
امّا روايت صحيحه : « . . . عن زرارة عن ابي جعفر « عليه السّلام » في رجل جهر فيما لا ينبغى الاجهار فيه و اخفى فيما لا ينبغى الاخفاء فيه : فقال ، أي ذلك فعل متعمّدا فقد نقص صلاته و عليه الاعادة فان فعل ذلك ناسيا او ساهيا او لا يدرى فلا شىء عليه و قد تمّت صلاته « 3 » » .
اشكال : اگر عمل آنها صحيح است و اعاده ، لازم ندارد پس چرا مىگوئيد در صورتى كه ترك تعلّم و جهل از موارد جهل تقصيرى باشد آن جاهل مقصّر ، مستحقّ عقاب هست ؟
جواب : علّت استحقاق عقوبت اين است كه آنچه را او اتيان نموده است ، مأمور به نبوده است گرچه آن عمل ، طبق روايات ، صحيح است و معناى صحّت اين است كه در وسعت وقت ، اعاده لازم نيست و در خارج از وقت ، قضاء لزومى ندارد .
امّا استحقاق عقوبت به خاطر ترك مأمور به است به عبارت ديگر او نمازى را كه
هامش
( 1 ) - وسائل الشّيعه ج 5 / ص 531 / باب 17 / از ابواب نماز مسافر حديث 4 .
( 2 ) - گرچه جهلش عن تقصير باشد .
( 3 ) - وسائل الشّيعه ج 4 / ص 766 باب 26 / از ابواب قرائت ح 1 .