تخطي إلى المحتوى الرئيسي

إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 137

مساهمون:

ص١٣٧
و لا يخفى أنّ الإجماع هاهنا غير حاصل ، و نقله لوهنه بلا طائل ، فإنّ تحصيله في مثل هذه المسألة ممّا للعقل إليه سبيل صعب لو لم يكن عادة بمستحيل ، لقوّة احتمال أن يكون المستند للجلّ - لو لا الكلّ - هو ما ذكر من حكم العقل [ 1 ] .
شرح
قبلا فحص نمود و چنانچه دليلى بر تكليف نيافتيم ، مىتوانيم برائت جارى كنيم و به اين منظور به ادلّه‌اى تمسّك نموده‌اند كه مصنّف آن‌ها را مردود مىدانند و خود از طريق ديگرى ثابت مىكنند كه شرط جريان برائت شرعى در شبهات حكميّه اين است كه بايد قبلا فحص نمود و چنانچه بعد از فحص از يافتن دليل مأيوس شديم ، آن‌وقت مىتوان به برائت شرعى تمسّك نمود . اينك به ذكر و توضيح ادلّهء لزوم فحص مىپردازيم .

ادلّهء وجوب فحص در شبهات حكميّه

1 - اجماع :

گفته‌اند اجماع قطعى داريم كه در شبهات حكميّه ، قبل از فحص نمىتوان به برائت شرعى تمسّك نمود .

2 - عقل :

علم اجمالى داريم كه در شبهات حكميّه ، قبل از فحص ، تكاليف واقعيّه‌اى وجود دارد كه اگر بررسى و تفحّص نمائيم آن تكاليف براى ما مشخّص مىشود لذا عقل ، حكم مىكند كه در اطراف علم اجمالى بايد احتياط نمود لذا ابتداء بايد فحص نمود چنانچه دليلى بر حكم پيدا نكرديم مىتوان به برائت شرعى تمسّك نمود . [ 1 ] - مصنّف به دو دليل مذكور پاسخ مىدهند . امّا اجماع : آيا اجماع ادّعائى شما ، اجماع منقول است يا محصّل ؟