نعم ، لو كان بمعنى طلب ترك كل فرد منه على حدة ، لما وجب إلا ترك ما علم أنه فرد ، و حيث لم يعلم تعلق النهي إلا بما علم أنه مصداقه ، فأصالة البراءة في المصاديق المشتبهة محكمة [ 1 ] .
شرح
اتيان كند ، اصلا نسبت به تكليف مولا امتثال نكرده است بلكه بايد تمام افراد آن طبيعت را ترك نمايد تا امتثال نهى مولا تحقق پيدا كند .
مثال : شارع مقدّس در ماه رمضان ، مكلّفين را از اكل و شرب ، نهى نموده است بهنحوىكه بايد از صبح تا شب ، از خوردن و آشاميدن اجتناب كنند و مىدانيم اكل و شرب ، مصاديق زيادى دارد و شارع تمام آن مصاديق را يك موضوع براى نهى قرار داده است در اين صورت اگر كسى از تمام مأكولات و مشروبات اجتناب كند ، نسبت به يك حكم الهى امتثال نموده است و چنانچه از تمام مأكولات اجتناب كند امّا فقط يك لحظه نسبت به يك چيز مخالفت كند و آن را بخورد در اين صورت اصلا امتثالى نسبت به تكليف مولى ننموده است زيرا تمام افراد ، يك موضوع ، براى يك حكم بوده است .
مكلّف بايد احراز كند كه منهى عنه را ترك نموده است گرچه احراز بوسيلهء اصل عملى باشد ( احراز تعبّدى ) چگونه با اصل عملى مىتوان ترك طبيعت منهى عنه را احراز كرد ؟ فرض كنيد كسى از ابتداى طلوع فجر به نيّت روزه از شرب و اكل اجتناب نمود امّا هنگام عصر آمپولى تزريق كرد و شك كرد كه آيا هنوز هم تارك اكل و شرب هست يا نه در اين صورت چون حالت سابقهء ترك اكل و شرب دارد مىتواند استصحاب بقاء ترك اكل و شرب نمايد .
خلاصه : اگر شك كنيم كه فلان مصداق از افراد منهى عنه هست يا نه بايد احتياط نمود زيرا اصل تكليف و اشتغال ذمّه مسلّم است مگر اينكه مسبوق به ترك باشد كه در اين صورت با اتيان آن شىء مشكوك مىتوان استصحاب بقاء ترك نمود .
[ 1 ] - ب - گاهى از اوقات نهى به يك طبيعت متعلّق مىشود امّا هر فرد از آن