فافهم [ 1 ] .
و اما السنة : فبروايات منها : حديث الرفع ، حيث عد ( ما لا يعلمون ) من التسعة المرفوعة فيه ، فالالزام المجهول ممّا لا يعلمون ، فهو مرفوع فعلا و إن كان ثابتا واقعا ، فلا مؤاخذه عليه قطعا [ 2 ] .
شرح
آيا اخباريّون چنين اعترافى مىكنند ؟ خير .
وعده بر عذاب در مشكوك الوجوب و مشكوك الحرمه بدتر از وعده بر عذاب در مسلّم الوجوب و مسلّم الحرمه نيست .
[ 1 ] - اگر كسى بگويد آيهء شريفه مربوط به امم گذشته است ، يا بگويد آيه ، نفى عذاب دنيوى مىكند و يا اينكه اشكالات ديگر بر استدلال به آيه بكند تمام آنها قابل دفع است .
ادلّهء روائى بر اعتبار اصل برائت
1 - حديث « رفع »
[ 2 ] - يكى از روايات دالّ بر اعتبار برائت ، حديث رفع است : عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله وضع عن امّتى تسع خصال : الخطاء و النّسيان و ما لا يعلمون و ما لا يطيقون و ما اضطرّوا اليه و ما استكرهوا عليه و الطّيرة و الوسوسة فى التّفكر فى الخلق و الحسد ما لم يظهر بلسان أو يد . « 1 » ترجمهء حديث : حضرت صادق عليه السّلام فرمود : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده : نه خصلت از امّت من برداشته شده : 1 - خطا ، 2 - فراموشى 3 - آنچه ندانند 4 - آنچه نتوانند 5 - آنچه بدان مضطر شوند 6 - آنچه به ناخواه ( و زور ) برآن وادار شوند 7 - طيره 8 - وسوسه در تفكّر ( و انديشهء ) در آفرينش 9 - حسد ( و رشك بردن ) در صورتى كه به زبان يا دست آشكار نشود .هامش
( 1 ) - كافى 2 / باب ما رفع عن الامة / 463 .