شرح
جمعه در لوح محفوظ هم وجوب بود در اين صورت همان حكم الهى به مرحلهء تنجّز مىرسد يعنى اطاعتش لازم و مخالفتش موجب استحقاق عقوبت است .
2 - مسئلهء معذّريّت : اگر شما قطع به عدم وجوب نماز جمعه پيدا كرديد ولى قطع شما مخالف با واقع بود ، واقعا ، يعنى به حسب واقع نماز جمعه واجب بود ، در اين صورت معناى حجّيّت قطع ، معذّريّت است يعنى اگر روز قيامت به شما بگويند چرا نماز جمعه را نخوانديد مىگوئيد : من قطع به عدم وجوب نماز جمعه داشتم و اين يك عذر مقبولى است .
3 - مسئلهء تجرّى : اگر شما قطع پيدا كرديد كه فلان مايع خارجى خمر است و بعد آن را شرب كرديد ، امّا به حسب واقع آن مايع خمر نبود ، در اين صورت مسئلهء تجرّى مطرح مىشود كه آيا در تجرّى استحقاق عقوبت هست يا اينكه تنها استحقاق ملامت و مذمّت در كار است ؟
4 - مسئلهء انقياد : اگر شما قطع پيدا كرديد كه نماز جمعه واجب است و آن را اتيان نموديد ولى بحسب واقع اصلا وجوبى نداشت ، در اين صورت مسئلهء انقياد مطرح است كه تا چه اندازهاى مستحق مثوبت هستيد .
اين چهار اثر بر حجّيّت قطع مترتب است .
سؤال - اگر شما قطع به وجوب نماز جمعه پيدا كرديد و به حسب واقع هم نماز جمعه واجب بود آيا اينجا دو حكم در كار است يا اينكه يك حكم بيشتر نداريم ؟
جواب - مسلّما يك حكم داريم و آن حكم واقعى نماز جمعه است منتها گاهى قطع شما مصيب به واقع است لذا واقع بر شما منجّز مىشود و گاهى هم قطع شما مخالف با واقع است كه در اين صورت واقع بر شما منجّز نمىشود و شما در مخالفت با واقع معذور هستيد .