و كيف كان ، فما قيل أو يمكن أن يقال في بيان ما يلزم التعبد به غير العلم من المحال ، أو الباطل و لو لم يكن بمحال أمور : [ 1 ] .
أحدها : اجتماع المثلين من إيجابين أو تحريمين مثلا فيما أصاب ، أو ضدين من إيجاب و تحريم و من إرادة و كراهة و مصلحة و مفسدة ملزمتين بلا كسر و انكسار في البين فيما أخطأ ، أو التصويب و أن لا يكون هناك غير مؤديات الأمارات أحكام [ 2 ] .
شرح
شما به دوستتان مىگوييد من احتمال مىدهم زيد آمده باشد ولى او مىگويد من احتمال نمىدهم . اينجا نزاع در كار نيست هركس بايد به ذهن و وجدان خود مراجعه بكند تا بفهمد چنين احتمالى مىدهد يا نه و شايد هر دو هم درست بگويند اين در ذهن خود احتمال مىدهد و آن ديگرى احتمال نمىدهد . اين مطلب نياز به استدلال و برهان ندارد امّا در ما نحن فيه ابن قبه تقريبا سه دليل اقامه مىكند كه تعبّد به امارهء ظنّيه بهطور كلّى محال است و مشهور هم جواب مىدهند .