شرح
امرى نيست كه كسى بتواند آن را اثبات و يا نفى نمايد .
تمام آنچه را كه از نظر مسئلهء « جعل » براى الاربعة زوج گفتيم در مورد قضيّه القطع حجّة هم بيان كرديم ( براى توضيح بيشتر مىتوان به امر اوّل در مبحث قطع مراجعه نمود ) .
مثلا معنا ندارد كسى حجّيّت را براى قطع اثبات و يا نفى نمايد زيرا حجّيّت مثل زوجيّت يك امر ذاتى و لازمهء لا ينفك قطع مىباشد .
آيا حساب امارات ظنّيه هم مانند قطع مىباشد ؟
خير ، خبر واحد يكى از امارات است . اگر گفتيم خبر الواحد حجّة اين جمله مانند ( الاربعة زوج ) نيست بلكه شبيه جملهء الانسان موجود است .
توضيح مطلب : ماهيّت انسان نسبت به وجود و عدم مساوى است ، يعنى ماهيّت انسان هيچگونه تمايلى به وجود و هيچ نوع كششى نسبت به جانب عدم ندارد لذا اگر گفتيم الانسان موجود و جانب وجود را براى انسان ترجيح داديم در اين صورت ماهيّت انسان نياز به يك علّتى دارد كه آن علّت لباس وجود را بر او بپوشاند زيرا ممكن الوجود ( انسان ) بدون علّت نمىتواند جانب وجودش رجحان پيدا كند .
امارات ظنّيه هم اينچنين هستند ، خبر واحد در ذاتش حجّيّت وجود ندارد بلكه حجّيّت و عدم حجّيّت نسبت به آن مساوى است زيرا خبر واحد بهطور صددرصد انسان را بواقع نمىرساند با وجود امارهء ظنّيه و خبر واحد ، انسان كاملا واقع را نمىبيند . لذا شارع مىتواند خبر واحد را حجّت قرار بدهد و مىتواند آن را حجّت قرار ندهد . كما اينكه بعضى از امارات مثل خبر واحد را حجّت قرار داده است و بعضى ديگر ، ( مانند قياس و استحسان ) را حجّت قرار نداده است درحالىكه اين دو در اصل اماريّت فرقى ندارند همانطور كه خبر واحد ظنّ به حكم واقعى مىآورد قياس و استحسان هم همين نقش را دارند .