شرح
صورت اشكال خود را عوض كرده ، به اين صورت بيان مىكنيم كه :
قصد قربت بهصورت شرطيّت در مأمور به - نماز - اخذ نشده ، نماز مقيّد به داعى امر - مركّب عقلى - مأمور به نمىباشد و قيد و مقيّدى مطرح نيست بلكه مأمور به عبارت از يك مركّب واقعى و عرفى است كه داراى دو جزء مىباشد : الف : صلات ب : قصد قربت يعنى داعى الامر - صلات مقيّد به قصد قربت ، مأمور به نيست تا اينكه دو جزء تحليلى عقلى پيدا شود .
سؤال : آيا در اين صورت مىتوان گفت : صلات به تنهائى مأمور به است ؟
آرى ، در باب مركّبات خارجى و عرفى مطلب چنين است فعلا مسألهء داعى الامر را كنار بگذاريد بهعنوان مثال ، نماز به تنهائى يك مركّب است و اجزاء آن ، ركوع ، سجود ، تشهّد و امثال آن است ، آيا كسى مىتواند ركوع را به داعى امر متعلّق به نماز انجام دهد ؟
آرى مانعى ندارد زيرا صلات ، واقعيّتى غير از اجزاء مذكور نيست و اينچنين نيست كه وقتى در خارج ، اجزاء مذكور اتيان شد ، صلات يك عنوان ديگرى باشد و به دنبال آن اجزا حاصل شود . صلات همان اجزاء مذكوره هست و در بحث مقدّمهء واجب خواهيم گفت كه توهّم نشود ركوع ، سجود و ساير اجزاء ، براى نماز ، مقدّميت دارند و وجوبشان غيرى است بلكه ركوع و سجود و اجزا ، همان نماز است و وجوب متعلّق به نماز عبارة اخراى وجوب ركوع و وجوب سجود است « 1 » و آنها با شرائط ، تفاوت دارند ، وجوب شرائط ، مقدّمى است امّا در باب اجزا ، مطلب ، اينچنين است .
بنا بر آنچه گفتيم واضح شد كه : امرى كه متعلّق به يك مركّبى شده كانّ متعلّق به اجزا هم هست و مكلّف مىتواند مثلا ركوع را به داعى امر متعلّق به نماز يا امر متعلّق به ركوع ، اتيان نمايد ، هيچ فرقى ندارد ، امر متعلق به ركوع ، همان امر متعلق به نماز است و امر متعلّق به صلات ، همان امر متعلّق به ركوع است - و كذا در ساير اجزاء - پس در باب مركّبات خارجيّه و عرفيّه مىتوان بعضى از اجزا را به داعى امر متعلّق به كل
هامش
( 1 ) - بين مركّب و اجزاء آن ، مغايرت واقعيّه ، تحقق ندارد .