شرح
خاصيّت مقدّميّت وضو ، اين است كه : با تحصيل آن ، قدرت بر ايجاد نماز صحيح ، حاصل مىشود .
خلاصه : اثر مقدّمه ، اين است كه انسان عاجز را قادر بر انجام ذى المقدّمه مىنمايد .
سؤال : خاصيّت و اثر مذكور در چه حالتى در مقدّمه ، موجود است ؟
جواب : در تمام حالات « 1 » ، اثر مزبور وجود دارد ، خواه مكلّف به دنبال اتيان مقدّمه ، ذى المقدّمه را ايجاد نمايد يا اينكه اصلا آن را موجود نكند . فرضا به دنبال نصب سلّم ، قدرت بر « كون على السطح » تحقّق پيدا مىكند خواه مكلّف از آن قدرت ، استفاده كند خواه استفاده ننمايد .
نتيجه : فائده و خاصيّت اتيان مقدّمه ، اختصاص بهصورت خاصّى ندارد بلكه آن اثر ، پيوسته در مقدّمه ، موجود است و ايجاب مقدّمه هم به همان منظور است پس بايد مقدّمه ، وجوب غيرى داشته باشد .
اشكال : اثر و فائدهء مقدّمه ، اين است كه به دنبال آن ، ذى المقدّمه حاصل شود - شايد منظور صاحب فصول هم همين مطلب بوده .
جواب : در اغلب « 2 » واجبات « 3 » شرعى و عرفى با اتيان يك يا تمام مقدمات ، اثرى از نظر ترتّب ذى المقدّمه ، بار نمىشود و آنچه كه بعد از انجام تمام مقدّمات ، مدخليّت دارد ، ارادهء فاعل هست يعنى : ممكن است او ارادهء انجام ذى المقدّمه را بنمايد يا اينكه اصلا ارادهء اتيان آن را ننمايد ، مثلا كسى كه مستطيع بوده ، تمام مقدّمات سفر حج را فراهم نموده و وارد مكّهء معظّمه شده ، مخيّر است كه مناسك حج را انجام دهد « 4 » يا اينكه از انجام آن ،
هامش
( 1 ) - خواه مقدمه ، موصله باشد يا غير موصله .
( 2 ) - به استثناى واجبات توليدى - تسبيبى - كه بهزودى در اين زمينه ، توضيح خواهيم داد .
( 3 ) - خواه يك مقدّمه داشته باشد يا اينكه هركدام از آنها داراى چند مقدّمه باشد .
( 4 ) - البته بديهى است كه شرعا بايد مناسك حج را اتيان نمايد .