شرح
مىبينيم به دنبال صيغهء امر « إن جاءك » ، ذكر شده از آن قيد ، اشتراط را استفاده مىكنيم و اگر آن قيد ، همراه صيغهء امر و هيئت « اكرم » نمىبود ، نمىتوانستيم اشتراط را استفاده كنيم .
بلكه اگر شما جملهء « اكرم زيدا » را اطلاق و از آن ، واجب مطلق را اراده كنيد - بدون قيد مذكور - در اين صورت هم هيئت افعل در واجب مطلق ، استعمال نشده بلكه در « مطلق الواجب » استعمال شده و بين « مطلق الواجب » و « الواجب المطلق » تفاوت هست زيرا « الواجب المطلق » ، يك قسمى است در برابر واجب مشروط و بديهى است كه « الواجب قسمان امّا ان يكون مطلقا و امّا ان يكون مشروطا » . پس همانطور كه واجب مشروط ، قسمى از واجب است ، واجب مطلق هم قسمى از واجب است و مقسم آن دو ، « مطلق الواجب » مىباشد كه مطلق الواجب گاهى در ضمن واجب مطلق هست و گاهى در ضمن واجب مشروط ، تحقق پيدا مىكند و ما معتقديم كه هميشه هيئت افعل در مطلق الواجب استعمال مىشود و اگر بنا باشد واجب مشروط از آن استفاده شود غير از هيئت افعل به دالّ ديگرى نياز است و اگر بخواهيم از آن مقسم ، واجب مطلق را اراده نمائيم ، آنهم غير از هيئت امر ، نياز به دالّ ديگرى دارد منتها دوال ، متفاوت هست ، اگر قيدى مانند « إن جاءك » ، همراه آن بيايد ، دلالت بر اشتراط مىكند و چنانچه قيدى همراهش نباشد صرف نبودن قيد ، دالّ بر واجب مطلق هست فرضا با « عدم قيد مجىء » قرينيّت بر واجب مطلق پيدا مىكند .
خلاصه ، اينكه هيئت افعل نه در واجب مطلق استعمال مىشود و نه در واجب مشروط بلكه در قدر جامع - مقسم - استعمال مىشود و معناى « اكرم » اين است كه : اكرام ، مطلوب مولا مىباشد امّا اينكه طلبش به نحو واجب مطلق است يا مشروط ، نياز به قرينه و دالّ ديگرى دارد .