شرح
اكنون به حلّ اشكال - در موردى كه شرط متأخّر يا متقدّم ، مربوط به مأمور به يعنى واجب مىباشد - مىپردازيم و قبل از آن به ذكر يك مثال ، اكتفا مىكنيم .
مستحاضهء كثيرهاى كه تصميم دارد روز شنبه ، روزه بگيرد بايد شب قبل آن ، غسل « 1 » نمايد و همچنين بايد شب يكشنبه ، مجدّدا غسل « 2 » نمايد تا اينكه صوم روز شنبه او صحيح باشد « 3 » .
اشكال : چگونه مىتوان گفت كه ذى المقدّمه و صوم ، قبل از مقدّمه ، تحقّق پيدا مىكند - در شرط متأخّر - به عبارت ديگر : چگونه بين شرط و مشروط ، انفكاك قائل مىشويد ؟
لازم به تذكّر است كه نوعا اشكال مذكور را در مقدّمات و شرائط متأخّر ، مطرح كردهاند لكن مصنّف ، آن را به شرائط متقدّمه هم سرايت دادند كه قبلا بيان كرديم « 4 » .
جواب : وقتى فرضا مستحاضه ، شب بعد براى صوم روز گذشته ، غسل مىكند ، مىگويند : آن روزه ، صومى هست كه بعد از آن ، غسل ، تحقّق پيدا كرده و آن صوم ، مضاف و منسوب به غسل ليلى شده و همان اضافه و نسبت ، باعث مىشود كه صوم ،
هامش
( 1 ) - شرط متقدّم .
( 2 ) - شرط متأخر .
( 3 ) - مسئله مذكور محل كلام است و براى تفصيل آن به كتب فقهى مراجعه شود و بعضى از فقها چنان فتوائى دادهاند .
( 4 ) - ر . ك : ايضاح الكفاية 2 / 189 .