إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 168
الأمر الثّاني : إنّه ربما تقسم المقدمة إلى تقسيمات : [ 1 ] . منها : تقسيمها إلى الدّاخلية و هي الاجزاء المأخوذة في الماهيّة المأمور بها ، و الخارجيّة و هي الأمور الخارجة عن ماهيّته ممّا لا يكاد يوجد بدونه [ 2 ] . امر دوّم « تقسيمات مقدّمه » [ 1 ] - براى مقدّمه ، تقسيماتى ذكر شده كه اينك به بيان آن مىپردازيم : مقدمهء داخليّه و خارجيّه [ 2 ] - مقدّمه داخليّه : « و هى الاجزاء المأخوذة فى الماهيّة المأمور به - اى الاجزاء الّتى يتركّب منها المأمور به دون الشّرائط . » مقدمهء داخليّه ، عبارت از اجزائى هست كه در تشكيل ماهيّت مأمور به و ذى المقدّمه مدخليّت دارد مانند ركوع ، سجود و سائر اجزاى نماز . مقدّمهء خارجيّه : و هى الامور الخارجة عن ماهيّة المأمور به ممّا لا يكاد يوجد بدونه . مقدّمهء خارجيّه ، عبارت از آن چيزهائى است كه در تشكيل ماهيّت مأمور به مدخليّت ندارد امّا درعينحال اگر بنا باشد ماهيّت مأمور به در خارج ، تحقّق پيدا كند ، بدون آن مقدّمه ، امكان تحقّق ندارد مانند شرائط مأمور به ، مثلا صلات ، بدون شرائط ، ممكن نيست در خارج تحقّق پيدا كند . تذكّر : نسبت به مقدّمات خارجيّه از نظر عنوان « مقدّميّت » و از جهت « داخل بودن در بحث مقدّمهء واجب » اشكالى نشده ، مثلا طهارت ، مقدّمهء نماز هست ، اگر « مقدّمهء واجب » واجب شد ، مصداق بارزش طهارت است كه شرط نماز مىباشد . امّا نسبت به مقدّمات داخليّه از چند جهت ، نزاع و بحث هست كه : 1 - نسبت به مقدّمات داخليّه ، مانند ركوع و سجود آيا مىتوان گفت آنها عنوان مقدّميّت دارند و آيا مىتوان گفت : ركوع و سجود ، مقدّمهء نماز هستند به عبارت ديگر : اطلاق عنوان مقدّميّت بر اجزاء مأمور به صحيح است يا نه ؟ 2 - برفرض كه توانستيم مقدّميّت اجزا را ثابت نمائيم آيا اجزا هم داخل در بحث مقدّمهء واجب هستند يا نه ؟