معناى « شىء » استعمال شده منتها شىء كه مفهوم از براى غرض هست كه حرف لام دلالت بر غرض مىكند . مثلا اگر شما به جاى استعمال كلمهء امر ، همان غرض و هدف خود را ذكر كرده و بگوئيد « جئتك لزيارتك » در اين صورت ، غرض حقيقى شما مصداق مفهوم غرض است امّا كلمهء زيارت در « غرض » استعمال نشده بلكه لفظ زيارت در معناى خودش استعمال شده .
سؤال : از كجا متوجّه مىشويد كه « زيارت » غرض و مصداق غرض است ؟
جواب : از حرف « لام » آن را استفاده مىكنيم مثل اينكه به جاى « لام » كلمهء « غرض » را استعمال كرده و بگوئيم « جئتك و غرضى زيارتك » يعنى من به سوى شما آمدم و هدفم زيارت شما بود حال اگر شما به جاى كلمهء « غرضى » لام را به كار برده و بگوئيد « جئتك لزيارتك » آيا در مثال اخير « امر » در مفهوم غرض استعمال شده ؟
خير ! مفهوم غرض را از حرف لام استفاده مىكنيم لكن آنچه كه مسلّم است عبارت است از اينكه : « امر » از مصاديق غرض است مانند كلمهء « زيارت » كه خودش داراى معناى مستقلّى است امّا بعد از آنكه مدخول لام ، واقع شد ، مصداق غرض قرار مىگيرد و همچنين كلمهء « امر » كه مدخول « لام » واقع شده ، مصداق غرض مىشود .
قوله : « فافهم » .
اشاره به اين است كه : اگر در مثال « جئتك لامر كذا » به جاى كلمهء « امر » لفظ « غرض » را استعمال كرده و بگوئيم « جئتك لغرض كذا » باز هم مثال صحيحى است و همين مطلب ، كاشف از اين است كه « امر » در مفهوم غرض استعمال شده همانطور كه در جملهء « رأيت اليوم امرا عجيبا » مىتوانستيم به جاى كلمه « امر » لفظ « شىء » را استعمال كنيم و معناى آن جمله ، صحيح بود ، در محلّ بحث هم مىتوان به جاى « امر » كلمهء غرض را استعمال كرد و گفت « جئتك لغرض كذا » بهخلاف جملهء « جئتك
إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 396
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٣٩٦