متعدّد ، وضع شده باشد - به اوضاع متعدّد - مانند لفظ « قرء » كه به معناى طهر و حيض آمده است .
بين اصوليّون در امكان و عدم امكان اشتراك لفظى اختلاف هست . مصنّف « ره » در اين زمينه به ذكر سه قول اكتفاء نمودهاند .
الف : ( مختار مصنّف ) : مشترك لفظى امكان وقوعى دارد . ب : وقوع مشترك لفظى محال است . ج : وقوع مشترك لفظى ضرورت و وجوب دارد .
قول ديگر ، عبارت است از اينكه : وقوع مشترك لفظى در قرآن محال است نه در غير قرآن .
مرحوم مصنّف فرمودهاند : مشترك لفظى امكان وقوعى دارد يعنى نه محال است و نه وقوعش ضرورتى دارد . مىدانيد « ادلّ دليل على امكان الشّىء وقوع الشىء » مىباشد . اگر چيزى در خارج ، واقع شد ، اين دليل برآن است كه هم امكان ذاتى دارد و هم امكان وقوعى .
مصنّف ، سه دليل بر قول مختار ، يعنى امكان وقوعى مشترك لفظى اقامه نمودهاند :
1 - نقل : مىبينيم لغويين براى بعضى از لغات دو يا چند معنا نقل كردهاند مانند لفظ قرء - براى طهر و حيض - مولا - براى سيّد و عبد - و همچنين لغت « عين » كه چندين معنا براى آن ذكر نمودهاند .
اشكال : مصنّف « ره » در جلد دوّم كتاب كفاية الاصول ، قائل به عدم حجّيّت قول لغوى شده امّا اينجا به قول لغوى تمسّك نمودهاند .
جواب : لابد مقصودشان اين است كه انسان با مراجعهء به كتب لغت ، نسبت به قول آنها وثوق و اطمينان پيدا مىكند .
إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 219
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٢١٩