شرح
محقّق است و در قسم اخير كه فقط اتّحاد وجودى بين موضوع و محمول ثابت بود ، « حمل شايع صناعى » تحقّق دارد و اكثر قضاياى حمليّه از قسم اخير هستند - لانّه هو الشّائع في الاستعمال المتعارف فى صناعة العلوم -
ارتباط مقدّمه با اصل مطلب : يكى از علائم استعمال لفظ در معناى حقيقى اين است كه بتوان قضيه حمليه تشكيل داد - صحّت حمل -
بيان ذلك : مثلا در ذهن شما يك معناى اجمالى « 1 » ارتكازى راجع به كلمهء اسد هست يعنى در فكر شما بين اسد و حيوان مفترس اجمالا يك ارتباط ارتكازى ثابت است امّا مىخواهيد بفهميد كه آيا لفظ اسد را براى حيوان مفترس وضع كردهاند و حيوان مفترس ، معناى حقيقى اسد است يا نه در اين صورت يك قضيّهء حمليّه تشكيل مىدهيد و مىگوئيد « الحيوان المفترس اسد » سپس دقّت مىكنيد و متوجّه مىشويد كه قضيّهء حمليّهء مذكور ، صادق است نه كاذب و از اين طريق كشف مىكنيد كه كلمهء اسد براى حيوان مفترس وضع شده و موضوع له اسد ، حيوان مفترس است .
و در مقابل آن ، يك قضيّهء سالبه تشكيل مىدهيد به اين كيفيّت كه : شما مكرّر شنيدهايد كه لفظ اسد را بر رجل شجاع اطلاق مىكنند امّا نمىدانيد كه مرد شجاع معناى حقيقى اسد است يا معناى مجازى ، در اين حالت يك قضيّه حمليّهء سالبه تشكيل مىدهيد و مىگوئيد « الرّجل الشّجاع ليس باسد » بعد از كمى دقّت متوجّه مىشويد كه قضيّهء سالبهء مذكور ، صادق است و از اين طريق كشف مىكنيد كه رجل شجاع معناى حقيقى لفظ اسد نيست بلكه معناى مجازى آن است .
نكته : قبلا توضيح داديم كه در قضاياى حمليّه ، دو نوع حمل داريم : الف : حمل
هامش
( 1 ) - بهنحوىكه در بحث « تبادر » توضيح داديم .