منجرّ به كشته شدن آن گردد ؛ ليكن در اينكه كشتن آن جايز است يا نه ، اختلاف است ؛ « 2 » امّا در هر صورت كفّاره ندارد . « 3 » در جواز خريد و فروش حدأة اختلاف است . « 4 »
( - - ) پرندهء شكارى ) .
حدّ ترخّص
حدّ تَرَخُّص : مكان مشروعيّت يافتن تقصير در نماز براى مسافر .
حدّ ترخّص در اصطلاح فقه به مكانى اطلاق مىشود كه مسافر با رسيدن به آن جا ديوار خانههاى شهر را نبيند و اذان را نشنود . از اين عنوان در باب صلات سخن گفتهاند .
از شرايط مشروعيّت يافتن تقصير نماز و افطار روزه براى مسافر ، رسيدن او به حدّ ترخّص است ؛ چنان كه هنگام بازگشت از سفر ، حدّ ترخّص ، نقطهء پايان مشروعيّت قصر نماز خواهد بود . « 1 »
در اينكه معتبر در حدّ ترخّص ، تحقق يكى از دو ملاك ياد شده ( نديدن ديوار خانههاى شهر و نشنيدن اذان ) است ، يا هر دو باهم ، و يا نشنيدن صداى مؤذّن به تنهايى و يا نديدن ديوار خانههاى شهر به تنهايى ، اختلاف است . قول اوّل به مشهور متقدمان و قول دوم به مشهور متأخران منسوب است . « 2 »
اختلاف موجود در حدّ ترخّص هم ، زمان رفتن شخص به سفر را شامل مىشود و هم زمان بازگشت او از سفر را ؛ ليكن برخى از كسانى كه تحقق هر دو امر را معتبر دانستهاند ، بين رفتن به سفر و بازگشت از آن به وطن تفصيل داده و در صورت نخست حدّ ترخّص را عبارت از تحقق هر دو امر فوق دانسته و در فرض دوم قائل به وجوب قصر نماز براى مسافر تا رسيدن به خانهء خود شدهاند ؛ چنان كه برخى از كسانى كه قائل به كفايت يكى از دو امر ياد شده ، در تحقق حدّ ترخّص در رفتن به سفر شدهاند ، هنگام بازگشت ، تقصير نماز را تا حدّ شنيدن صداى مؤذّن واجب مىدانند . « 3 »
هامش
( 2 ) مدارك الاحكام 8 / 317 ؛ جواهر الكلام 20 / 180 - 181 ؛ المعتمد فى شرح المناسك 3 / 396 .
( 3 ) . جواهر الكلام 20 / 182 .
( 4 ) مفتاح الكرامة 8 / 72 - 73 .
1 العروة الوثقى 3 / 460 - 461 .
2 الحدائق الناضرة 11 / 405 - 408 ؛ جواهر الكلام 14 / 285 - 294 .
3 الحدائق الناضرة 11 / 411 - 415 ؛ جواهر الكلام 14 / 299 - 303 .