تعيين امام با كيست ؟
در پاسخ اين پرسش كه تعيين امام با كيست ؟ ديدگاه شيعه و اهل سنّت را بيان مىكنيم .
1 . ديدگاه اهل سنّت
گفتيم كه بيشتر علماى اهل سنّت ، امامت را جزء فروعِ مرتبط با اعمال مكلّفين مىدانند ؛ گويى مقصود اين ديدگاه اين است كه نصب امام ، بر امّت واجب است نه بر خداوند . سعدالدين تفتازانى در اين باره مىنويسد :
از ديدگاه ما و عموم معتزله ، نصب امام از سوى مردم واجب نقلى است . اما برخى معتزله ، نصب امام از سوى مردم را واجب عقلى مىدانند . شيعيان معتقدند كه نصب امام بر خداوند ، واجب است . . . ما براى اثبات اعتقاد خود ، مستندات و دلايلى داريم . . . .
نخستين و عمده دليل ما اجماع و اتفاق نظر صحابه است تا جايى كه نصب امام را از مهمترين واجبات دانسته و به جاى دفن رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله به نصب امام پرداختند . . . . « 1 » جاى شگفتى است كه اهل سنّت ، نصب امام را واجب مىدانند . . .
امّا معتقدند كه پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله بىهيچ وصيّتى در اين زمينه ، به
هامش
( 1 ) . شرح المقاصد : 5 / 235 و 236 .