نگاهى به آداب مناظره و جدل
در جدلِ مبتنى بر حقيقت كاوى و حق طلبى ، هر دو طرف منازعه علاوه بر استفاده از حجّت معتبر ، بايد آداب مناظره و جدل را مراعات نمايند . اكنون مهمترين آداب مناظره را كه در قرآن كريم با عبارت « بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ » « 1 » بدان اشاره شده ، بيان مىنماييم . در صورتى كه بحث و جدل نوشتارى باشد رعايت آداب ذيل ضرورى است :
1 . هر دو طرف ، بايد با رعايت كامل مدارا ، آرامش و وقار ، ديدگاه و حجّت معتبر خود را ارائه نمايند .
2 . هر دو طرف ، بايستى از الفاظ روشن و عبارات زيبا براى بيان مقصود خود استفاده نمايند .
3 . هر دو طرف ، بايستى ازبد گويى و دشنام بپرهيزند .
4 . هر دو طرف ، بايد از روشهاى پيچيده و خروج از موضوع بحث - كه سازمان فكرى طرف مقابل را به هم مىريزد - خوددارى كنند .
5 . هر دو طرف ، بايد از افزودن يا كاستن از سخنان طرف مقابل ، بپرهيزند و از انتساب باورها يا حجّت هاى موهوم به وى ، خوددارى كنند .
هامش
( 1 ) . سوره نحل : آيه 125 .