براى من ثابت شده كه پيامبر صلى اللَّه عليه وآله اين حكم را نسخ كرده است . « 1 » نَوَوى پس از نقل سخن عمر مىافزايد :
معناى اين سخن چنين است : كسانى كه در زمان ابوبكر و عمر متعه نمودهاند ، خبر نسخ حكم متعه را نشنيده بودند . « 2 » ديدگاه دوم : شخص پيامبر صلى اللَّه عليه وآله متعه را حرام كرده است .
ديدگاه سوم : عمر آن را حرام كرد .
ديدگاه دوم و سوم را ابن قيّم جوزيه بيان كرده است . « 3 » كسانى كه ديدگاه دوم را مىپذيرند و بر اين باورند كه خود رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله متعه را حرام كرد ، درباره زمان تحريم متعه از سوى آن حضرت به هفت دسته تقسيم مىشوند « 4 » كه مىگويند نسخ :
1 . در جنگ خيبر صورت پذيرفت . شافعى ، از پيروان اين ديدگاه است .
2 . در زمان انجام عمره پس از فتح مكه صورت پذيرفت .
هامش
( 1 ) . تفسير كبير : 10 / 56 .
( 2 ) . المنهاج ، شرح صحيح مسلم : 9 / 157 .
( 3 ) . زاد المعاد في هدى خير العباد : 2 / 184 - 185 .
( 4 ) . ابن قيم چهار مورد را آورده كه عبارتند از : جنگ خيبر ، فتح مكه ، جنگ حنين و حجّة الوداع . ر . ك : زاد المعاد في هدى خير العباد : 2 / 183 و سه مورد ديگر از كتاب فتح البارى : 9 / 210 ، ذكر شده است .