دفاع از عمر و توجيه گفتار او
اينك بر آنيم به سخنان افرادى بپردازيم كه براى دفاع از عمر و توجيه اين اقدام وى - همانند همه موارد اين چنينى - خود را بيهوده به زحمت مىاندازند ؛ چرا كه اين حكم از نگاه قرآن و سنّت پيامبر صلى اللَّه عليه وآله امرى ثابت ، مسلّم و از ضروريات دين به شمار مىرود . حال آن كه خليفه آشكارا حكم خداوند را ناديده مىگيرد و با آن مخالفت مىكند .
سه ديدگاه متفاوت
كسانى كه به توجيه حكم عمر پرداختهاند ، به چند دسته تقسيم مىشوند . در يك تقسيم بندى كلّى مىتوان ديدگاهها را به سه دسته ساماندهى كرد :
ديدگاه يكم : پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله حكم جواز ازدواج موقّت را نسخ كردند ، ولى به جز عمر هيچ كس از اين مسأله آگاه نشد .
اين ديدگاه را فخر رازى پس از بيان چند توجيه براى اقدام عمر و نپذيرفتن آنها ، چنين بيان مىكند :
. . . فقط اين راه باقى مىماند كه گفته شود : منظور عمر آن بود كه متعه در زمان پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله مباح بوده و من از آن منع مىكنم ؛ زيرا