بررسى راويان حديث
آن چه آورديم ، مهمترين سندهاى اين حديث در معتبرترين كتابهاى اهل سنّت است كه حديث به دروغ به رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله نسبت داده شده است و اگر بخواهيم سندهاى آن را كامل بررسى و ارزيابى كنيم ، از هدف اين كتاب دور خواهيم شد ؛ از اين رو تنها به بررسى بخش بسيار كوچكى از سندهاى اين حديث مىپردازيم .
سفيان بن وكيع
در سند نخست حديث كه ترمذى آن را نقل كرده است ، نام سفيان بن وكيع به چشم مىخورد . راوى شناسان درباره او اين گونه اظهار نظر كردهاند :
بخارى مىگويد : علما به خاطر مطالبى كه به سفيان ياد داده بودند بر او ايراد مىگرفتند .
ابوزرعه درباره او مىگويد : سفيان به دروغگويى متهم است .
ابن ابى حاتم مىگويد : از پدرم در مورد سفيان سؤال شد ، پاسخ داد : او در نقل حديث سهل انگار است .
نسائى درباره او مىگويد : سفيان فرد ثقه و مورد اعتماد نيست .
وى در جاى ديگر مىگويد : سفيان فرد ارزشمندى نيست .
آجرى در مورد سفيان مىگويد : ابوداوود از نقل روايتهاى وى