كرده ، ناشناختهتر از احاديثى است كه از عِكْرَمه نقل كرده است . « 1 » روشن است كه اين حديث نيز از همان احاديث است .
سوم . متن اين حديث داراى عبارت « وشبابها » است كه فقط به اين سند اختصاص دارد و به طور قطع دروغ است .
حديث وارونه به روايت انس
تِرمذى اين حديث را به روايت انس نقل كرده است ؛ اما در بررسى راويان آن اشكالاتى مشاهده مىشود .
يكى از راويان آن قَتاده است . وى اهل تدليس و متّهم به اعتقاد به قدر « 2 » بود . او پيشواى بدعتى بود كه مردم را بدان فرا مىخواند . وى سخنان حق و باطل را در هم مىآميخت . قتاده از سى نفر حديث نقل كرده است كه از آنها نشنيده بود و اشكالاتى ديگر كه در موردش گفته مىشود . « 3 » از طرفى خود انس بن مالك قابل اعتماد نيست ، به ويژه در چنين حديثى . البته دروغگويى او در حديث طائر مشوى « 4 » و كتمان شهادت به
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب : 2 / 256 .
( 2 ) . اعتقاد به قدر از اعتقادات باطل در اسلام است .
( 3 ) . شرح حال او ر . ك : تهذيب التهذيب : 8 / 307 - 309 .
( 4 ) . حديث طائر مشوى ( مرغ بريان ) از مشهورترين احاديثى است كه بيانگر برترىامير مؤمنان على عليه السلام و خلافت آن حضرت است . اين حديث را دهها تن از بزرگان حديث و عالمان اهل سنّت در كتابهايشان نقل كردهاند كه تِرمذى ، حاكم نيشابورى ، طبرانى ، ابونعيم اصفهانى ، خطيب بغدادى ، ابن عساكر و ابن اثير جزرى از آن جملهاند : براى آگاهى بيشتر ؛ ر . ك : المستدرك : 3 / 141 - 143 .