بر خلاف عقيده شيعه ، اجماع فقط با اهل بيت در صورت مخالفت ديگران با آنان يا در صورت عدم موافقت و مخالفت ، منعقد نمىشود . همچنين با ائمهء چهارگانه نيز طبق نظر بيشتر علما - بر خلاف احمد - و با ابوبكر و عمر - بر خلاف نظر برخى علماء - منعقد نمىشود .
دليل ما ( شارح المختصر ) بر اين نظر چنين است : ادلّهء بيان شده آنها را در بر نمىگيرد ، چرا كه ادلّه تكرار شده ؛ ولى اجماع تكرار نشده است .
علماى شيعه در اين مورد بنا را بر اصلشان در عصمت مىگذارند .
اين بحث در علم كلام بيان شده است و به آن پرداخته نمىشود .
دليل علماى ديگر اين است كه مىگويند : پيامبر صلى اللَّه عليه وآله فرمود : « بر شما باد كه به سنّت من و سنّت خلفاى راشدين بعد از من عمل كنيد » .
همچنين فرمود : « بعد از من به آن دو ؛ يعنى ابوبكر و عمر اقتدا كنيد » .
پاسخ اين دليل اين گونه است : اين دو حديث بر شايستگى تقليد مقلّدان از ائمّهء چهارگانه يا ابوبكر و عمر دلالت دارد ، نه بر حجّيت قول آنها براى مجتهد .
افزون بر اين كه : اين دو حديث معارض با ديگر سخن پيامبر صلى اللَّه عليه وآله است كه فرمود : « اصحاب من مانند
حديث اقتداء به شيخين در ترازوى نقد (فارسى) — صفحة 90
مساهمون: السيد علي الحسيني الميلاني
ص٩٠