روايت ساختگى
با توجّه به آنچه گذشت روشن شد كه اين روايت با واژهء « ثقلين » و موارد شبيه آن ، اصل ندارد و صحيح نيست . زيرا اثرى از وصيّت به « كتاب و سنّت » با واژهء « ثقلين » و مانند آن وجود ندارد ، نه در كتابهاى صحيح و نه در مسندها . رواياتى نيز كه در برخى از كتابها - كه جايگاه اصلى آن كتاب الموطّأ و المستدرك حاكم است - آمده ، هيچ اساس صحيحى ندارد ، به خصوص موارد نادرى از كتابها كه در آنها آمده است : پيامبر صلى اللَّه عليه وآله اين سخن را در سخنرانى خود در حجّة الوداع فرموده است .
انگيزه و هدف جاعلان
گمان قوى و غالب اين است كه هدف از جعل اين روايت با اين متن ، اين بوده است كه به وسيلهء آن با حديث واقعى « ثقلين » مقابله و