حق يعنى چه ؟
حق در لغت عرب به معناى ثبوت ، استحكام ، صحّت و مطابقت است . راغب اصفهانى در معناى واژهء « حق » مىنويسد :
أصل الحق المطابقة والموافقة . « 1 »
در منابع ديگر لغوى آمده است :
وهو يدلّ على إحكام الشيء وصحّته ، فالحق نقيض الباطل . « 2 »
در علم فقه در كتاب بيع يكى از مسائل مقدّماتى مورد بحث اين است كه : ما هو الحق ؟
روشن است كه ما در شريعت حقوق و احكامى داريم ، فرق بين حكم و حق چيست ؟ اين بحث مفصّلى دارد .
از طرف ديگر ، يكى از اسماء خداوند متعال « الحق » است .
بنابراين ، هر آن چه كه ثابت باشد و هيچ شكى در آن راه نداشته باشد ، ما از آن به « حق » تعبير مىكنيم و شهادت مىدهيم . براى نمونه مىگوييم :
إنّ الموت حق والبعث حق والجنة حق والنار حق .
ما به اين امور ثابت شهادت مىدهيم ، نمىشود در اين امور تشكيك كرد تا چه رسد به انكار .
از سوى ديگر ، « حق » نقيض « باطل » است ، شىء زائل را باطل مىگويند . در كتاب العين آمده است :
الحق نقيض الباطل . « 3 »
هامش
( 1 ) . المفردات فى غريب القرآن : 125 ، تاج العروس : 6 / 315
( 2 ) . معجم مقائيس اللغه : 2 / 16
( 3 ) . كتاب العين : 3 / 6