يعنى متناسب با حال طرف مقابل بايد بحث كرد و روش ائمّه عليهم السلام چنين بوده و نه فقط اين روش را اعمال كردهاند ؛ بلكه در اين راه ، جان خود را بذل كردهاند :
جان نثاران در رضاى خدا
وَبَذَلْتُمْ انْفُسَكُمْ فِى مَرْضاتِهِ ؛
جانتان را در راه رضاى او فدا ساختيد .
بذل يعنى عطا كردن چيزى با طيب و نفس و با كمال رضايت . اگر انسان چيز ارزشمندى را به كسى با كمال طيب نفس عطا كند ، مىگويند : بذل كرده است . « 1 » ائمّه عليهم السلام نفس خود را در اين راه با كمال طيب نفس و رضايت كامل بذل كردند ، در مبيت اميرالمؤمنين عليه السلام در شب هجرت حضرت رسول اكرم صلى اللَّه عليه وآله آيهء مباركه نازل شد و خدا به اين جريان مباهات كرد :
« وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْري نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ . . . » ؛ « 2 »
بعضى از مردم جان خود را در برابر خشنودى خدا مىفروشند .
و در زيارت نامهء حضرت سيدالشهداء عليه السلام آمده :
وبذل مهجته فيك ليستنقذ عبادك من الجهالة وحيرة الضلالة . « 3 »
البته رضاى خدا در نجات دادن گمراهان از هلاكت و غافلان از جهالت است ، و سعى ائمّه عليهم السلام در اين راه جزء پيمانشان با خداى تعالى بوده است .
هامش
( 1 ) . كتاب العين : 8 / 187 ، لسان العرب : 11 / 50
( 2 ) . سوره بقره ( 2 ) : آيه 207
( 3 ) . مصباح المتهجد : 788 ، اقبال الأعمال : 3 / 102 ، بحار الأنوار : 98 / 331