و از جهت محتوا در سطح بالا و داراى حقايق و واقعيّتهايى است كه بشر عادى را توان رسيدن به آن نيست ، نيازى به سند ندارد و به يقين از معصوم عليه السلام است .
براى نمونه ، دعاى كميل ، دعاى صباح به يقين از امير مؤمنان على عليه السلام و دعاى عرفه از امام حسين سيّدالشهداء عليه السلام صادر شدهاند ؛ چه سند داشته باشند و چه سند نداشته باشند . بنابراين ، اگر ما اندك انسى با كلمات اهل بيت عليهم السلام داشته باشيم و با سبك عبارات و اسلوب كلام آن بزرگواران آشنا باشيم ، به سند نياز نخواهيم داشت و كلام والاى آنان را خواهيم شناخت .
از اين رو ، آن گاه كه از برخى از بزرگان دانشمندان در مورد برخى از روايات ، دعاها و زيارتها پرسيده مىشد ، پاسخ مىدهند : قوّت متن براى اطمينان به صدور اينها از معصوم عليه السلام كافى است . هنگامى كه از شيخ محمّد حسين كاشف الغطاء رحمه اللَّه در مورد يكى از دعاها مىپرسند ، با صراحت پاسخ مىدهد :
قوّت متن كاشف از قطعيّت صدور آن از معصوم است ، گرچه سندى نداشته باشيم . « 1 » همين قوّت متن ، كبراى منطبق بر زيارت جامعه مىگردد و بنابر همين اصل ، هنگامى كه از سيّد بزرگوار ، فقيه ، محدّث ، عارف به كلمات اهل بيت عليهم السلام سيّد عبداللَّه شبّر رحمه اللَّه در مورد زيارت جامعه مىگويد :
وإنّ فصاحة ألفاظها وبلاغة مضامينها تنادي بصدورها عن ينابيع الوحي والإلهام ؛ « 2 »
به راستى كه فصاحت واژگان و فرازها ، بلاغت مضمونها و عبارتهاى زيارت جامعه حاكى از آن است كه اين زيارت ، از چشمههاى وحى و الهام جوشيده است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الفردوس الأعلى : 76 .
( 2 ) . الانوار اللامعه فى شرح الزيارة الجامعه : 18 .