شهادت ملائكه به وحدانيّت و يگانگى خداى يگانه همان انجام اوامر الهى است كه به آن امر شدهاند و اين همان مدلول اين آيه شريفه است كه : « و آنان كه اوامر الهى را تدبير مىكنند » .
شهادت فرشتگان اخبار نيست ، بلكه اظهار است . آنها افعالى را كه مأمور به انجام آنها هستند اظهار مىكنند ؛ يعنى چون از طرفى فرشتگان مأموران خداوند متعال هستند - دقّت كنيد ! - و از طرف ديگر افعال آنها كاملًا مطابق حق و حكمت و مصلحت است ؛ يعنى آنان به اعمال و افعالشان بر وجود خداوند متعال و وحدانيّت او شهادت مىدهند و اين واقعيّت را اظهار مىكنند . پس اين اظهار واقعيّت اخبار نيست كه محتمل كذب و صدق باشد ؛ بلكه آنان با اعمالشان حكمت ، عدل ، حقانيّت و وحدانيّت خداوند متعال را اظهار مىكنند .
و به نظر مىرسد كه در تكرار كلمهء شهادت ؛ « وشهدت له الملائكة » به اختلاف كيفيّت شهادت اشاره شده باشد .
صاحبان علم
اولوا العلم چه كسانى هستند و شهادت آنان چگونه است ؟ با نگاه به رواياتى كه در تفسير آيهء مباركه سورهء آل عمران رسيده مىيابيم كه مراد از « اولوا العلم » انبيا و اوصيا هستند . « 1 » پس حرف « من » تبعيضيه است .
بنابراين ، انبيا و اوصيا نيز در سياق فرشتگان و خداوند متعال ، وحدانيّت خداوند متعال را به گونهاى بيان و اعلان مىكنند كه آن گونه بيان از عهدهء غير انبيا و اوصيا برنمىآيد ؛ چرا كه آنان از ساير خلايق اعلم و اعرف هستند و خدا را از همه بهتر مىشناسند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : تفسير العياشى : 1 / 165 ، تفسير فرات كوفى : 77 ، حديث 51 .