اى مردم ! من پس از خود براى شما دو چيز گران بهايى باقى مىگذارم : كتاب خدا و عترت و خاندانم . مادامى كه به آنها تمسك كنيد ، هرگز پس از من گمراه نخواهيد شد . آن دو از من جدا نخواهند شد تا در كنار حوض كوثر بر من وارد شوند . . . .
در نقل ديگرى آمده است كه حضرتش فرمود :
ألا وإنّي سائلكم كيف خلفتموني في كتاب اللَّه وأهل بيتي ؛ « 1 »
هان كه من از شما خواهم پرسيد كه چگونه پس از من با آنان رفتار كرديد ؟
حديث ثقلين با عبارات و متون گوناگونى نقل شده و از بهترين دليلهاى امامت بلافصل اهل بيت پس از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله است .
البتّه حديث ثقلين از ديرزمان هم از نظر سندى و هم از نظر دلالت بررسى شده و از آن جا كه اين حديث از محكمترين دليلهاى امامت اهل بيت عليهم السلام است ، ناگزير مخالفان نيز به آن اهميّت دادهاند و كوشيدهاند استدلال به آن را خدشهدار كنند .
واژهء عترت
برخى از اهل تسنّن به استدلال به حديث مذكور از جهت معناى « عترت » خدشه مىكنند . آنان مىگويند : واژهء « عترت » به معناى اقربا و خويشان است . در اين صورت ، حديث به ائمّه عليهم السلام اختصاص ندارد و مطلق خويشان پيامبر اكرم را در بر مىگيرد . بنابراين ، پيامبر به تمسّك به همهء اقربا امر فرمودهاند . از طرفى چون همهء آنها معصوم نيستند ، پس اين حديث بيانگر عصمت نخواهد بود .
اين اشكال در كتابهاى كلامى و مباحث امامت درباره اين حديث گفته شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . همان : 1 / 455 .
( 2 ) . ر . ك : بحار الانوار : 72 / 117 .