جدا كند ، بايستى ضابطهاى قرار دهد كه همهء اينها بر اساس آن امتحان شوند ، بايد طريقى براى امتحان آنها معيّن نمايد و آن طريق و ضابطه ائمّه عليهم السلام هستند كه مردم به وسيلهء آنها امتحان و اختبار مىشوند .
اكنون اين پرسش مطرح است كه خداوند سبحان چگونه به وسيلهء اهل بيت عليهم السلام مردم را امتحان مىنمايد ؟
پاسخ روشن است ، و آن اطاعت است ، اين كه مردم اهل بيت رسول اللَّه را دوست داشته و پيروى كنند ، آن چه را كه از آنان خواستهاند انجام دهند و آن چه را نهى كردهاند انجام ندهند ، همان امتحان الهى است .
به سخن ديگر ، اهل بيت عليهم السلام به مردم گفتهاند اعتقاداتتان صحيح باشد ، به واجبات عمل كنيد ، از محرّمات اجتناب نماييد ، جود و كرم ، علم و حلم و صفات حسنه را دارا باشيد ، از حسد و حقد ، سخنچينى و صفات سيئه دورى كنيد ، اينها مواد آزمون الهى هستند كه در قرآن و فرمايشات اهل بيت آمده است .
بنابراين ائمه عليهم السلام ميزان و سنجش اعمال خواهند بود ، آنان وسيله امتحان مردم هستند ؛ هر كه از آنان پيروى كند اهل بهشت و هر كه از فرمان آنان سرپيچى نمايد در دوزخ خواهد بود كه بر اين معنا حديث « ثقلين » و نظاير آن دلالت دارد .
از اين رو امير مؤمنان على و اهل بيت از مردم جز آن كه قرآن و پيامبر اكرم خواسته ، چيز ديگرى نخواستهاند .
بنابراين ، مىتوان گفت سرّ اين كه حضرت صدّيقه طاهره فاطمهء زهرا عليها السلام پس از پيامبر خدا اندك زمانى در اين عالم ماندند و نخستين فرد از خاندانش بودند كه به حضرتش ملحق شدند - با اين كه پارهء تن پيامبر بودند و بايستى با پيامبر خدا مىرفتند - امتحان اين امّت بود كه بايستى مردم آزمايش مىشدند سپس ايشان از اين جهان مىرفتند و چنين هم شد .
با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — صفحة 194
مساهمون: السيد علي الحسيني الميلاني
ص١٩٤