و ساسة العباد
معناى سياست و سياستگذار
و ( سلام بر شما ) اى سياستگذاران بندگان .
ائمّه عليهم السلام سرپرستان بندگان هستند . واژهء « ساسة » جمع « سائس » است . در لسان العرب آمده است :
السوس : الرياسة ، يقال : ساسوهم سوساً ، وإذا رأسوه قيل : سوسوه وأساسوه . وساس الأمر سياسةً : قام به ، ورجل ساساً من قوم ساسة وسوّاس ، أنشد ثعلب :
سادة قادة لكلّ جميع * ساسة للرجال يوم القتال
وسوّسه القوم : جعلوه يسوسهم . . . وفي الحديث : « كان بنو إسرائيل يسوسهم أنبياؤهم » أي تتولّى أمورهم ؛ « 1 »
واژهء « سوس » به معناى رياست است . اگر كسى را براى رياست نصب كنند مىگويند : « سوّسوه » .
و معناى شعرى كه ابوالعباس ثعلب روايت كرده ، اگر جنگى روى دهد نقشهء جنگ و چگونگى آن به عهدهء آنان است كه رهبرى مردم را بر عهده دارند و به پيروزى مىرسند و در معناى ديگر ، اگر ادارهء امور ، سياست خانهاى ، شهرى و كشورى به كسى واگذار شود ، مالك آن خانه ، شهر و كشور مىشود . . . و در حديث آمده است :
كان بنو إسرائيل يسوسهم أنبياؤهم ؛
انبياء بنى اسرائيل رهبرى مردم را بر عهده داشتند .
اين حديث خيلى به كار مىآيد كه در بنى اسرائيل اين گونه بوده كه رياست مردم از نظر دنيايى هم به دست پيامبران الهى بوده است ؛ يعنى آنان متولّى امور مردم
هامش
( 1 ) . لسان العرب : 6 / 108 .