و معدن الرحمة
معدن رحمت و مهرورزى
و ( سلام بر شما ) اى معدن رحمت و مهرورزى .
ائمّه عليهم السلام معدن رحمت هستند . راغب اصفهانى در واژه « عدن » مىگويد :
جنّاتُ عدنٍ ؛ أياستقرارٍ وثبات ، وَعَدَن بمكانِ كذا : استقرّ . ومنه : المعدن لمستقرّ الجواهر . « 1 »
بنابراين ، معناى جمله اين است كه ائمه عليهم السلام محلّ وجود مستقرّ رحمت و مهرورزى هستند و لذا به « بيت الرحمة » نيز در روايت موصوف شدهاند و اهل سنّت هم روايت كردهاند . « 2 » مىگويند : فلانى معدن كرم است ؛ يعنى اگر كرم ، جود و سخاوت مىخواهيد ، به فلانى مراجعه كنيد كه اين صفت از او جدا نمىشود .
در مفهوم « معدن » چهار ويژگى وجود دارد :
يكى اين كه شىء نفيس باشد و انسانها براى دريافت آن از هم پيشى گيرند ، نه هر چيزى كه انسان به آن تمايل چندانى ندارد . براى نمونه ، در زمينى كه سنگ توليد مىشود ، به آن قسمتى كه سنگ قيمتى توليد مىكند ، « معدن » مىگويند .
ويژگى ديگرى كه در واژهء معدن وجود دارد اين است كه معدن به گونهاى در خفا و پنهان است ؛ يعنى ناگزير بايستى بررسى و كاوش گردد و پرس و جو شود تا آن جنس نفيس به دست آيد .
ويژگى سوم اين است كه آن شىء در آن جا مستقر و پايدار است .
ويژگى چهارم اين است كه آن شىء در همان جا توليد شده و پيدايش داشته ، نه
هامش
( 1 ) . المفردات في غريب القرآن : 326 .
( 2 ) . ر . ك : الدرّ المنثور : ذيل آيهء 33 سورهء احزاب .