است . در حالى كه هدايت از نعمتهاى خداست .
«
قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّما أَضِلُّ عَلى نَفْسِي وَ إِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِما يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ
- بگو اگر من گمراه شوم زيانش بر من است و اگر به راه هدايت روم بدان سبب است كه پروردگار من به من وحى مىكند . او شنوا و نزديك است . » در آيه تذكرى است به امر رسالت و اين كه آن خاستگاه هدايت است و ضلالت به صاحب خود خسران عظيم خواهد داد .
شايد قسمت پايانى آيه شامل هدايتجويى در عاليترين عبارتهاى دعا باشد / 500 چرا كه عبارت شامل تنزيه خداوند ، اعتراف به ضعف و ناتوانى در برابر او ، نيازمندى به حضرت حق ، منشأ خير بودن خداوند كه پيدا كردن راه درست و حق در اوج آن است ، شنيدن دعاى بندهاش از سر رحمت ، و اجابت كردن آن از روى كرم و بخشش مىباشد .
[ 51 ] در پايان سوره ذكر آخرت شده است ، زيرا آخرت بزرگترين انديشهاى است كه روح و عقل انسان را توازن مىبخشد . از اين رو در قرآن بر ايمان به آخرت تأكيد مىورزد آن هم در هنگام سخن از جنبههاى مختلف معرفت . بشر به پيروى شهوات خود حق را انكار مىكند و به زعم خود مصالحش چنين ايجاب مىنمايد . پس زمانى كه بشناسد كه انكار او او را به آتش جهنم مىكشد ديگر چه مصلحتى را چشم تواند داشت .
«
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ
- اگر ببينى آن گاه كه سخت بترسند و رهائيشان نباشد . » از روز قيامت مىترسند ولى نمىتوانند از عدالت الهى بگريزند .
«
وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ
- و از مكانى نزديك گرفتارشان سازند . » زيرا قدرت و حكومت خدا بر سراسر عالم وجود سيطره دارد . هر جا كه باشند به زودى دستگير خواهند شد . در روايت ابو حمزهء ثمالى آمده است كه شنيدم كه على بن الحسين و حسن بن على مىگفتند :