است و خدا هم مؤيد حق . رسولان در همه حال بر خدا توكل مىكنند و با توكل به او در درياى حوادث غوطهور مىشوند . و جز از خداى نمىترسند .
«
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَقْذِفُ بِالْحَقِّ
- بگو پروردگار من الهامبخش حق است . » تا باطل را درهم كوبد . و خدا .
«
عَلَّامُ الْغُيُوبِ
- داناى غيبهاست . » به پيامبر از سوى خداى عالم الغيب وحى مىشود . او چيزهايى را مىبيند كه ديگران نمىبينند . از يك پيروزى به پيروزى ديگر مىروند . تا خدا شهرها را به دست او بگشايد و اين قويترين شاهد است بر صدق او و او خدايى را مىخواند كه در همه جا حاضر و ناظر است . گويا پايان آيه پيشين و مقدمهاى باشد براى اين حقيقت كه خدا به صدق پيامبران شهادت مىدهد .
/ 499 [ 49 ] زمانى كه حق فراز آيد و باطل بركنده شود ، چه بسا امتى كه صدها سال در گمراهى بوده است ولى از ميان آنها مصلحى برخاسته و پرچم حق را برافراشته .
«
قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ ما يُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما يُعِيدُ
- بگو حق فراز آمد و باطل بازنيايد و ياراى بازگشتنش نيست . » باطل در برابر حق مسلوب الاراده است . به اين معنى كه اگر مشاهده شد كه زمانى اهل باطل بر اهل حق غلبه دارند به سبب نيرومندى باطل نيست بلكه به سبب ناتوانى اهل حق است . سرانجام روزى اراده خدا آنان را پايدارى خواهد بخشيد ، زيرا سنت حيات و منطق حق بدان حكم مىكند . در اين حال شايسته است كه رابطهء خود را با عوامل پيروزى نبرند تا جنگ را به سود خود تمام كنند .
معنى « ما يبدئ الباطل » در متن آيه را مىتوان چنين هم معنى كرد كه باطل از اول هم چيزى نبود و ذاتا زوال يابنده و از ميان رونده است . تفسيرهاى ديگرى هم شده ولى آنچه ما آورديم به معنى نزديكتر است . شايد هم بتوان چنين معنى كرد كه باطل موجوديت نوين نمىيابد .
[ 50 ] ضلالت از خود انسان برمىآيد و از عوامل آن ضعف و عجز و جهل