گويد : آيا اينان بودند كه شما را مىپرستيدند . » برمىآيد كه طبيعت عبادت تجزيهپذير نيست پس اگر اينان فرشتگان را مىپرستيدهاند . بايد در پرستش اخلاص ورزيده باشند ولى خلاف آن مشاهده مىافتد .
[ 41 ] در اين جا بطلان ادعاى مشركان كه مىگفتند ملائكه را مىپرستند برملا مىگردد :
«
قالُوا سُبْحانَكَ
- مىگويند : تو منزهى . » محال است كه ما شريكى براى تو قائل شويم . تويى پروردگار قدوس كه شريكى ندارد .
«
أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ
- تو ولىّ مايى نه آنها . » معلوم مىشود كه معنى « ولىّ » همان تقرب است . يعنى ما به تو تقرب مىجوييم و نمىخواهيم به اينان تقرب جوييم . پرستش اين جماعت بى سروپا كه هر لحظه از پى هوسى مىروند و نه سودى از آنها حاصل است و نه زيانى براى ما چه ارزشى دارد ؟
از اين پاسخ برمىآيد كه ما نبايد به اطاعت مردم از خود ، راضى باشيم در صورتى كه اطاعت آنها موجب سخط خدا شود . همچنين اطاعت آنها موجب رهايىشان از عذاب پروردگار نخواهد شد . پس اين اطاعت را چه ارزشى است در حالى كه خدا را به خشم مىآورد خدايى كه سود و زيان ما به دست اوست و او بر هر چيزى تواناست .
سپس ملائكه اشاره مىكنند كه مشركان در واقع جن را مىپرستند .
/ 488 «
بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ
- اينان جنها را مىپرستيدهاند . » پس عبادت اطاعت است . در اثر اطاعت توجهات معبود بر سلوك و رفتار عابد منعكس مىشود . از اين رو رفتار مشركان منحرف است كه منعكس كنندهء رفتار جن است زيرا اينان در واقع جن را مىپرستند . جنها موجوداتى غيبى هستند كه ممكن است منحرف باشند . از اين رو خداوند ما را فرمان داده كه از آنها به او پناه