رهبرى اطاعت كند اما تسليم و خضوع در برابر انسانى كه ظاهرا مانند خود اوست بر وى دشوار است .
در اين باب چند قول است : بعضى از مفسران مىگويند : امانت همان امانت معمول و متعارف است . مثل اين كه شخصى مالش را به دست تو بسپارد و بخواهد كه آن را حفظ كنى . مسلما اين كارى است بس دشوار . بعضى ديگر مىگويند كه آن عقل و علم است و اراده و حريت است . اينان مىگويند خدا به انسان عقل داده و به ديگر موجودات مثلا حيوانات نداده است . خدا به انسان اراده و اختيار داده و به ملائكه كه مجرد از شهوت و قوهء دافعه در برابر شر و فساد است نداده . اينها درست است ولى تجربهء حقيقى انسان به عقل و علم و اختيار او زمانى به نتيجهء واقعى مىرسد كه به تمام معنى در اطاعت رسول اللَّه صرف شود و آن دشوارترين / 395 تجليات اختيار است در زندگى بشر . پس معارضهاى نيست اگر بگوييم امانت عقل است يا بگوييم كه امانت اطاعت از پيامبر است و اين اطاعت بر وفق سياق قرآنى هم هست .
شرح آيات :
[ 63 ] «
يَسْئَلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِ
- مردم تو را از قيامت مىپرسند . » براى اين سؤال دو جواب است :
اول : انسان طبعا دلش مىخواهد قيامت بسيار دور باشد . جوانان - غالبا - مرگ را از خود دور مىبينند . و پيران نيز به طول امل دچار مىشوند و دوست دارند عمر درازتر كنند . چه بسا يكى از اينان يك لحظه پس از اين تصورات بميرد در اين حال قيامتش برپا شده است . حال كه چنين است و انسان لحظهء مرگ خود را نمىداند پس بايد به خود مغرور نباشد و به مال و عشيرهء خويش غره نشود ، زيرا اينان در روز قيامت او را يارى نتوانند كرد و در دنيا مرگ را از او دفع نخواهند كرد . « پس بنده بايد پرواى پروردگار داشته باشد خيرخواه خود باشد و پيش از رسيدن مرگ توبه آرد . بر شهوت چيره شود و رهايش نگذارد . چه مرگ او پوشيده است و آرزوى دراز