نيست . بلكه مربوط است به عوامل تربيتى يا فرهنگى منفى . يا به سبب عدم توجه به امور دينى . اين امر سبب مىشود كه برخى از مردان آنان را به زبان و غير آن آزار رسانند .
در تفسير قمى ، در شأن نزول اين آيه آمده است كه زنان از خانه به مسجد مىآمدند تا پشت سر پيامبر نماز بخوانند . شب هنگام كه براى نماز مغرب يا عشا مىآمدند عدهاى از جوانان در تاريكى مىنشستند و متعرض آنان مىشدند . « 37 » / 388 [ 60 ] حجاب را دو جانب است . در همان حال كه زنان را امر به حجاب مىكند مردان را از آزار آنان باز مىدارد . يعنى همان گونه كه حجاب بر زنان واجب است بر مردان نيز واجب است كه ديده فرو بندند و به زنان ننگرند . در اين جا نيز منافقان مورد حمله واقع شدهاند ، آنان كه در دلهايشان بيمارى است . بويژه آن كه منافقان را رسم بر آن بود كه در شهر به دروغ شايعهپراكنى كنند .
«
لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ
- اگر منافقان و كسانى كه در دلهايشان مرضى است و آنها كه در مدينه شايعه مىپراكنند ، از كار خود باز نايستند . » منافق را دو شخصيت است : يكى ظاهرى و آن شخصيتى است كه با آن در جامعه زندگى مىكند و در ميان مسلمانان . و ديگر شخصيتى باطنى كه ضد آن دو است هم ضد مسلمانان است و هم ضد اسلام . اما بيمار دل كسى است كه در او عقدهها باشد و انواع بيماريهاى روانى و او مىخواهد از چنگ آنها خلاص شود و تشفى از اين بيمارىها انتقام از افراد جامعه است . اما شايعهپراكنان سرشتشان تضعيف نفوس جامعه است و پراكندن سستى و بيم در صفوف ملت كارشان اشاعهء زشتكاريها و اخبار منفى در جامعه . در اين آيه معنى « آزار » در آيهء پيشين تشريح
هامش
( 37 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 307 .