/ 283 هزيمت در برابر دشمن يكى از مظاهر ضعف ايمان به خداست و دلبستگى به غير خدا . قرآن اين انديشه را چنين بيان مىدارد :
«
وَ لا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً
- ايشان جز خدا براى خود دوستى و مددكارى نخواهند يافت . » [ 18 - 19 ] سپس قرآن به بيان صفات منافقان مىپردازد :
اولا : منافقان همواره در پى يافتن امثال خود هستند و از اين رو ديگران را هم از مواجهه با دشمن مىترسانند تا همهء جامعه همانند آنها گردد و اين امر زشتى اعمال ايشان را بپوشاند .
«
قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْكُمْ وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنا
- خدا مىداند كه چه كسانى از شما ، مردم را از جنگ باز مىدارند . و نيز مىشناسد كسانى را كه به برادران خود مىگويند به نزد ما بياييد . » اينان روح هزيمت و ضعف را در كالبد جامعه مىدمانند .
ثانيا : از ديگر نشانههاى منافقين عدم اقدام در كارها و ترس آنهاست كمتر اتفاق مىافتد كه چون جنگى پيش آيد آنان به شوق و نشاط آيند . صعوبات و مشكلات هستند كه پرده از كار منافقان بر مىگيرند . اينان كه پيش از فرا رسيدن جنگ لاف دليرى مىزدند اينك زمان عمل فرا رسيده است واپس مىنشينند و چشمانشان از ترس در چشمخانه مىگردد چنان كسى كه در سكرات مرگ است .
چون خطر از ميان برود بار ديگر زبان به لاف و گزاف مىگشايند . و ديگران را به سرپيچى از مسئوليت عيب مىگيرند :
«
وَ لا يَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلَّا قَلِيلًا * أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ فَإِذا جاءَ الْخَوْفُ رَأَيْتَهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ تَدُورُ أَعْيُنُهُمْ كَالَّذِي يُغْشى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ
- و جز اندكى به جنگ نمىآيند * و هر چيز را از شما دريغ مىدارند و چون وحشت فراز آيد بينى كه به تو مىنگرند و چشمانشان در حدقه مىگردد . مثل كسى كه بيهوش شده باشد . » / 284 ثالثا : كوشش براى به دست آوردن غنايم و سودهاى مادى ، آن قدر كه